Isiltasunaren gerraostetik gerrari buruzko autobiografira

dc.contributor.authorToledo Lezeta, Ana María
dc.date.accessioned2026-07-15T08:31:20Z
dc.date.available2026-07-15T08:31:20Z
dc.date.issued2009-09
dc.date.updated2026-07-15T08:31:20Z
dc.description.abstractGerra zibilaren amaieraren (1939) ondoko hogei eta bost urteetan kontaketaren barrutian gerra honek izan zuen oihartzuna eta oihartzun horren nolakotasuna aztertzen da. Gerra-garaian bertan bada gerrate-egunetan gertaerak kokatzen dituen kontaketarik: Mendi-lauta goitizenaz baliatuz, domingo arrutik “loretxo” (1937) argitaratu zuen. alabaina, gerra-ostean euskarazko adierazpen oro desagertu egiten da Hego euskal Herrian. Muga hauetatik at berreskuratuko da euskal testuaren argitalpena. Gerra zibilaren egunetako gorabeherez, nahiz eragin zituen ondorioez, diharduten lehen kontaketak Hego euskal Herritik kanpo argitaratuko dira: Jon andoni irazustaren Bizia garratza da (Buenos aires, 1950), sebero altuberen Laztantxu eta Betargi (Baiona, 1957) eta, azkenik, Martin Ugalderen “Gizerailtza” (Caracas, 1961). Gerraren amaieratik mende laurdenera dator sebastian salaverriaren Neronek tirako nizkin (donostia, 1964) autobiografia, gerratean egin zituen ibileren berri emanaz: horra hor gerraren gaiari heltzen dion Hego euskal Herrian argitaratutako lehen kontaketa.eu
dc.description.abstractSe estudia la resonancia que alcanzó la Guerra Civil (1936-1939) en la producción narrativa durante el cuarto de siglo que sigue a su conclusión. Tras un breve análisis de “loretxo” (1937) de Mendi-lauta (pseudónimo de Antonio Arruti), publicado en plena guerra, se constata la desaparición de toda manifestación literaria en euskera en la postguerra inmediata, hasta su recuperación de la mano de escritores exiliados. Se examinan los textos narrativos que sitúan los hechos narrados en algún momento de la Guerra Civil o relatan acontecimientos provocados por ella: Bizia garratza da (Buenos aires, 1950) de Jon andoni irazusta; Laztantxu eta Betargi (Baiona, 1957) y “Gizerailtza” (Caracas, 1961) de Martin Ugalde. Por último, el relato autobiográfico Neronek tirako nizkin (donostia, 1964) de Sebastián Salaverria, rememora sus experiencias en la contienda: ya ha transcurrido el primer cuarto de siglo para cuando hace su aparición el primer relato publicado en el Pais Vasco peninsular que aborda sucesos de la Guerra Civil.es
dc.description.abstractLe retentissement qu’a suscité la Guerre Civile (1936-1939) est étudié dans la production narrative durant le quart de siècle suivant sa fin. suite à une brève analyse de « loretxo » (1937) de Mendi-lauta (pseudonyme d’Antonio Arruti), publié en pleine guerre, on constate la disparition de toute manifestation littéraire en basque dans l’après-guerre immédiate, jusqu’à sa récupération de la main d’écrivains exilés. on examine les textes narratifs qui situent les événements narrés à un moment de la Guerre Civile ou qui relatent des événements provoqués par elle : Bizia garratza da (Buenos aires, 1950) de Jon andoni irazusta ; Laztantxu eta Betargi (Baiona, 1957) et « Gizerailtza » (Caracas, 1961) de Martin Ugalde. enfin, le récit autobiographique Neronek tirako nizkin (donostia, 1964) de Sebastián Salaverria, remémore ses expériences dans la lutte: le premier quart de siècle s’est déjà écoulé quand le premier récit publié au Pays Basque péninsulaire qui aborde les événements de la Guerre Civile voit le jour. fr
dc.description.abstractThe repercussion that the Civil War (1936-1939) obtained in the narrative production during the quarter of a century following its end is analysed. after a brief analysis of “loretxo” (1937) by Mendi-lauta (the pseudonym of Antonio Arruti), which was published during the war, the disappearance of all Basque literary expression in the immediate postwar period, until its comeback at the hands of exiled writers is corroborated. The narrative texts that place the facts described at any given moment of the Civil war or related events caused by same are analysed: Bizia garratza da (Buenos aires, 1950) by Jon andoni irazusta; Laztantxu eta Betargi (Bayonne, 1957) and “Gizerailtza” (Caracas, 1961) by Martin Ugalde. Finally, Sebastián Salaverria’s autobiographical story Neronek tirako nizkin (donostia, 1964) calls up memories of his experiences in the war: by now a quarter of as century having elapsed since the first narrative making its appearance in the peninsular Basque Country that addresses the events of the Civil War.en
dc.identifier.citationToledo Lezeta, A. M. (2009). «Isiltasunaren Gerraostetik Gerrari Buruzko Autobiografiara ». Euskera Ikerketa Aldizkaria, vol. 2, n.º 54, noviembre de 2010, pp. 953-90, https://doi.org/10.59866/eia.v2i54.229.
dc.identifier.doi10.59866/eia.v2i54.229
dc.identifier.issn0210-1564
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.14454/6398
dc.language.isoeus
dc.publisherEuskaltzaindia = Real Academia de la Lengua Vasca
dc.subject.otherIsiltasuna
dc.subject.otherSalaketa
dc.subject.otherErailketa
dc.subject.otherGertaera erreala
dc.subject.otherLekukotasuna
dc.subject.otherAutobiografia
dc.subject.otherSilencio
dc.subject.otherDenuncia
dc.subject.otherAsesinato
dc.subject.otherHecho real
dc.subject.otherTestimonio
dc.subject.otherPlainte
dc.subject.otherAssassinat
dc.subject.otherFait réel
dc.subject.otherTémoignage
dc.subject.otherAutobiographie
dc.subject.otherSilence
dc.subject.otherAccusation
dc.subject.otherMurder
dc.subject.otherTrue story
dc.subject.otherTestimony
dc.subject.otherAutobiography
dc.titleIsiltasunaren gerraostetik gerrari buruzko autobiografiraeu
dc.typejournal article
dcterms.accessRightsopen access
oaire.citation.endPage990
oaire.citation.issue2
oaire.citation.startPage953
oaire.citation.titleEuskera ikerketa aldizkaria: revista de Investigación de la Real Academia de la Lengua Vasca
oaire.citation.volume54
oaire.licenseConditionhttps://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.es
oaire.versionVoR
Archivos
Bloque original
Mostrando 1 - 1 de 1
Cargando...
Miniatura
Nombre:
toledo_isiltasunaren_2009.pdf
Tamaño:
374.41 KB
Formato:
Adobe Portable Document Format
Colecciones