Toledo Lezeta, Ana María2026-06-122026-06-122012Toledo Lezeta, A. M. (2012). Araibar Zalduna tradizioan sustraiturik. Euskera ikerketa aldizkaria: Revista de Investigación de la Real Academia de la Lengua Vasca, 57(3), 543-570. https://doi.org/10.59866/eia.v57i3.1740210-156410.59866/eia.v57i3.174https://hdl.handle.net/20.500.14454/6189Eusebio Erkiagaren Araibar zalduna (1962) eleberriak tradizioan ditu sustraiak. Mende erdi luzean euskal eleberrigintzak erabilitako konta-teknikez baliatuz, ezaguna zen mundu-ikuskera adierazten du. Alabaina, bada osagai berririk: tradizio horrek ezkutuan gordea zuen gai bati heltzen dio, pertsonaia nagusia hirian kokatzen du, ereduzkoa ez denak kontakizuna harrapatzen du: hala gertatzen da pertsonaia nagusiaren izaerarekin eta istorioaren berri emateko erabilitako hizkerarekin. Osagaiok aski izan ziren garai hartako euskaltzaleren batzuk asaldatzeko: dirudienez, ordu arteko euskal eleberrigintzak erakutsitako decorum-etik urruntzen atzematen zuten.La novela Araibar zalduna (1962) de Eusebio Erkiaga hunde sus raíces en la novelística tradicional vasca. Haciendo uso de las mismas técnicas narrativas que ha empleado dicha novela desde finales del siglo XIX, sigue manifestando la misma cosmovisión. Sin embargo, algunos elementos novedosos hacen su aparición: recurre a un tema que llevaba siglos postergado, sitúa al protagonista en un ambiente urbano, lo modélico deja de ser dominante en la narración: ni la naturaleza del personaje protagonista, ni el lenguaje utilizado en el relato discurren por ese cauce. Estos ingredientes fueron suficientes para generar cierto malestar entre algunos vascófilos de la época: al parecer la veían desviándose del decoro que hasta entonces había caracterizado a la novela vasca.Le roman Araibar zalduna (1962) d’Eusebio Erkiaga plonge ses racines dans le roman traditionnel basque né à la fin du XIXe siècle. L’auteur en utilise les techniques narratives et montre la même vision du monde. Pourtant quelques éléments nouveaux font leur apparition: il recourt à un thème mis à l’écart pendant des siècles, il situe le personnage en milieu urbain, le modèle n’est plus dominant dans le récit : ni la nature du personnage ni le langage utilisé dans le récit. Ces ingrédients furent suffisants pour provoquer un malaise chez certains bascophiles de l’époque : il semble qu’ils voyaient là un changement de décor dans ce qui avait jusque là caractérisé le roman basque.Eusebio Erkiaga’s novel Araibar zalduna (1962) has its roots in tradition. Using techniques honed by novelists over half a century, it presents us with what was a well-known world-view. However, there is a new component: he tackles a topic the tradition had kept hidden away. He places the main character in a city. What is not exemplary dominates the story: this occurs with the main character’s nature and the language used to tell the story. These components were enough to anger some Basque enthusiasts of the time: it seems they considered that the decorum shown by the Basque novel until then was being abandoned.eusBizimodu lizunaGiro hiritarraPertsonaia-tipoaLanda-giroaBirjintasunaIzen onaBerrerosiVida lujuriosaAmbiente urbanoPersonaje-tipoAmbiente ruralVirginidadFamaRedimirVie luxieuseMilieu urbainPersonnage-typeMilieu ruralVirginitéRenomméeRachatEwd livingUrban settingStereotypical characterRural settingVirginityGood reputationRedemptionAraibar Zalduna tradizioan sustraiturikAraibar zalduna enraizado en la tradiciónAraibar zalduna enraciné dans la traditionAraibar zalduna rooted in traditionjournal article2026-06-12